Gengi
Hvað er gengi og hvers vegna skiptir það máli?
Gengi segir til um hversu margar íslenskar krónur þarf til að kaupa eina einingu af erlendum gjaldmiðli. Hér er útskýrt hvernig gengi er skráð og hvaða áhrif það hefur.
Lesa greinina →Fróðleikur
Skiljum efnahagslífið
Stuttar og skýrar útskýringar á hugtökum sem koma fyrir í fréttum, gengistöflunni og hagtölunum.
Verðlag
Hvað er verðbólga?
Verðbólga er hækkun á almennu verðlagi. Hún er mæld með vísitölu neysluverðs og hefur áhrif á kaupmátt, vexti og laun.
Lesa greinina →Vextir
Hvað eru stýrivextir?
Stýrivextir eru vextir sem Seðlabankinn ákveður. Þeir eru helsta tæki bankans til að hafa áhrif á verðbólgu og umsvif í efnahagslífinu.
Lesa greinina →Gengi
Hvernig les ég gengistöflu?
Hér er útskýrt hvernig gengistafla er lesin, hvað dálkarnir Breyting og Þróun sýna og hvernig gengisreiknivélin er notuð.
Lesa greinina →Vextir
Hvað eru raunvextir?
Raunvextir eru vextir að frádreginni verðbólgu. Þeir segja meira en nafnvextir um raunverulegan kostnað lána og ávöxtun sparnaðar.
Lesa greinina →Verðlag
Hvað er verðtrygging?
Verðtryggð lán og skuldabréf fylgja vísitölu neysluverðs. Hér er útskýrt hvernig verðtrygging virkar og hvernig hún tengist verðbólgu og vöxtum.
Lesa greinina →Vextir
Hvað er vaxtaróf?
Vaxtarófið sýnir vexti skuldabréfa eftir líftíma. Lögun þess og munurinn á nafn- og raunvöxtum segja til um væntingar markaðarins um vexti og verðbólgu.
Lesa greinina →Vextir
Hvað eru dráttarvextir?
Dráttarvextir leggjast á kröfur sem ekki eru greiddar á gjalddaga. Þeir fylgja vöxtum Seðlabankans og eru mun hærri en stýrivextir.
Lesa greinina →Gengi
Hvað er gengisvísitala?
Gengisvísitalan tekur saman gengi krónunnar gagnvart helstu gjaldmiðlum í eina tölu. Þegar vísitalan hækkar hefur krónan veikst.
Lesa greinina →Verðlag
Hvernig hefur húsnæði áhrif á verðbólgu?
Húsnæðiskostnaður er stór hluti vísitölu neysluverðs. Hér er útskýrt hvað verðbólga án húsnæðis sýnir og hvernig íbúðaverð tengist verðbólgu og vöxtum.
Lesa greinina →Verðlag
Hvað er kaupmáttur og hvað eru raunlaun?
Kaupmáttur segir til um hversu mikið fæst fyrir launin. Raunlaun eru laun leiðrétt fyrir verðbólgu og sýna hvort kaupmáttur hafi aukist eða minnkað.
Lesa greinina →Hagkerfið
Hvað er hagvöxtur?
Hagvöxtur er breyting á landsframleiðslu að raunvirði. Hér er útskýrt hvernig landsframleiðsla er mæld, hvað einkaneysla er og hvernig ársfjórðungstölur eru lesnar.
Lesa greinina →Hagkerfið
Hvernig er atvinnuleysi mælt?
Atvinnuleysi og atvinnuþátttaka eru mæld í vinnumarkaðsrannsókn Hagstofunnar. Hér er útskýrt hvað tölurnar þýða og hvers vegna skráð atvinnuleysi er annað.
Lesa greinina →Hagkerfið
Hvað er vöruviðskiptajöfnuður?
Vöruviðskiptajöfnuður er munurinn á verðmæti vöruútflutnings og vöruinnflutnings. Hér er útskýrt hvernig tölurnar eru lesnar og hvers vegna þær segja ekki alla söguna.
Lesa greinina →Að lesa M5
Hvernig les ég hagtölurnar á M5?
Hér er útskýrt hvað spjöldin á síðunni Hagtölur sýna, hver munurinn er á prósentum og prósentustigum og hvers vegna dagsetningarnar eru ólíkar.
Lesa greinina →